Έφτασε το τέλος μιας χρονιάς, με
μια πολύ δύσκολη καθημερινότητα για όλους μας. Οι γιορτές των Χριστουγέννων και
της Πρωτοχρονιάς μάς προσφέρουν ένα αναγκαίο και ωφέλιμο διάλειμμα.
Ας ευχηθούμε ότι το νέο έτος θα κάνει τα όνειρα όλου του κόσμου
πραγματικότητα και θα σκορπίσει ευτυχία και υγεία.
Στα τέλη του 1803 ο Αλή Πασάς θέλησε να
τελειώσει μία και καλή με τους ανυπότακτους ορεσίβιους Σουλιώτες που τόσα
προβλήματα δημιουργούσαν στον Σουλτάνο και στη δική του εξουσία στην Ήπειρο.
Τους
πολιόρκησε στενά και τους εξανάγκασε να συνθηκολογήσουν στις 12 Δεκεμβρίου
1803. Ο βασικός όρος της συμφωνίας, που δεν τηρήθηκε, ήταν να εκκενώσουν τα
χωριά τους συν γυναιξί και τέκνοις. Στις 16 Δεκεμβρίου οι Σουλιώτες χωρίστηκαν
σε τρεις φάλαγγες και άφησαν πίσω τους την πατρογονική γη.
Δύο
ημέρες αργότερα, η τρίτη φάλαγγα, που κατευθυνόταν νότια, δέχθηκε επίθεση στο
Ζάλογγο από πολυάριθμο σώμα Τουρκαλβανών. Κατά τη διάρκεια της σφοδρής
σύγκρουσης που ακολούθησε, μία ομάδα Σουλιωτών εγκλωβίστηκε από τον εχθρό. Ανάμεσά
τους και περίπου 60 γυναίκες, πολλές από αυτές σε κατάσταση εγκυμοσύνης.
Προκειμένου να μην πέσουν στα χέρια των διωκτών τους, έριξαν τα παιδιά τους από
την απόκρημνη κορυφή του Ζαλόγγου και στη συνέχεια, πιασμένες χέρι - χέρι,
έπεσαν και ίδιες χορεύοντας.
Το Ζάλογγο με τα χρόνια μεταβλήθηκε σε σύμβολο
ηρωισμού και αυτοθυσίας.
Η
παράδοση λέει ότι οι Σουλιώτισσες πριν πέσουν στον γκρεμό, έσυραν χορό
νεκρώσιμο τραγουδώντας:
Έχε γεια καημένε κόσμε,
έχε γεια γλυκιά ζωή
και συ δύστυχη πατρίδα
έχε γεια παντοτινή.
Στη στεριά δε ζει το ψάρι
ούτ’ ανθός στην αμμουδιά,
κι οι Σουλιώτισσες δε ζούνε
δίχως την
ελευθεριά.
Έχετε γεια βρυσούλες
λόγγοι βουνά, ραχούλες.
Έχετε γεια βρυσούλες
και σεις Σουλιωτοπούλες!
Η θυσία
αυτή των γυναικών συγκίνησε τον υπόδουλο ελληνικό λαό κι ενέπνευσε λογοτέχνες
και καλλιτέχνες .
Ο ποιητής
Χρήστος Χρηστοβασίλης έγραψε ένα ποίημα που απαγγέλθηκε κατά τις γιορτές της
εκατονταετηρίδας στο Ζάλογγο στις 22 Μαΐου 1930:
ΖΑΛΟΓΓΟ
Γυναίκες στην Ανατολή, γυναίκες και στη Δύση…
Άλλες με μάτια γαλανά, κι άλλες με μάτια μαύρα,
κι άλλες με καταγάλαζια, που τά ΄χουν οι αγγέλοι…
Άλλες πρωτεύουν στο χορό και στο τραγούδι άλλες
και στο καλό νοικοκυριό και στα γλυκά τα λόγια.
Αλλά γυναίκες άντρισσες, στρατιώτισσες γυναίκες,
δεν είχεν η Ανατολή, δεν είχεν ούτε η Δύση.
Τέτοιες γυναίκες μοναχά στο Σούλι γεννήθηκαν.
Τέτοιες γυναίκες γέννησαν στο Σούλι τους Σουλιώτες!
Το μαρτυράει η Τζαβέλαινα, το μαρτυράει η Δέσπω,
το μαρτυράει με το σπαθί του Μπότσαρη η Ελένη,
κι οι βράχοι αυτοί οι περίδοξοι του φοβερού Ζαλόγγου.
Ζάλογγο! όνομα ιερό, πανένδοξο, μεγάλο.
Αγιαστήρι αθάνατο, υπέρτατη θυσία,
χορός εξήντα γυναικών, από το Κακοσούλι,
βωμός αιώνιος, κι άφθαστος της γυναικείας ανδρείας.
Ω! δεν υπάρχει πουθενά στη Γη την Οικουμένη
άλλο κανένα Ζάλογγο κι αυτοθυσία τέτοια!
Τέτοιες γυναίκες χόρεψαν σ’ αυτούς εδώ τους βράχους
Με αφορμή
τα «Ποιήματα με ζωγραφιές σε μικρά παιδιά» του Γιώργου Σεφέρη, μελετήσαμε τα λίμερικ.
Λίμερικ ονομάζεται ένα είδος ποίησης, που αποτελείται από μια
στροφή πέντε στίχων και έχει
ομοιοκαταληξία που ακολουθεί τον κανόνα αα-ββ-α,
δηλαδή ο 1ος στίχος ομοιοκαταληκτεί με τον 2ο και τον 5ο στίχο και ο 3ος με τον
4ο.
Είναι
ποιήματα σύντομα, σατιρικά ή απλώς κωμικά.
Η δομή ενός Λίμερικ
Ο πρώτος
στίχος παρουσιάζει τον πρωταγωνιστή.
Ο
δεύτερος αποκαλύπτει τα χαρακτηριστικά του ή τη δράση του.
Στον
τρίτο και τέταρτο έχουμε την πραγματοποίηση της δράσης.
Στον
πέμπτο στίχο έχουμε ένα ταιριαστό επίθετο για τον πρωταγωνιστή.
Κάναμε ένα ταξίδι στον κόσμο και φτιάξαμε κι εμείς τα δικά μας …
Στο μάθημα των Εικαστικών μάθαμε την Τεχνική των διασταυρωμένων κυματιστών
γραμμών.
Με μαρκαδόρους ή ξυλομπογιές σχεδιάσαμε πολλές κυματιστές γραμμές, οι
οποίες άρχιζαν από το αριστερό μέρος του χαρτιού και κατέληγαν στο δεξιό μέρος.
Επίσης, σχεδιάσαμε κυματιστές γραμμές, που άρχιζαν από το επάνω μέρος του
χαρτιού και κατέληγαν στο κάτω μέρος. Με
τη διασταύρωση των γραμμών δημιουργήθηκε μια ποικιλία κυμάτων.
Διαβάσαμε στο Ανθολόγιο Λογοτεχνικών κειμένων ένα ωραίο
ποίημα του Τσου Τσεν Πάι (Κίνα 9ος π.Χ. αιώνας).
Η ποίηση της Άπω Ανατολής χαρακτηρίζεται από εξαιρετική
απλότητα, ευγένεια και λεπτότητα αισθημάτων. Συνήθως μιλά για τα μικρά και
στιγμιαία πράγματα της καθημερινής ζωής, τις ομορφιές της φύσης και τη χαρά ή
τη θλίψη που προκαλούν στην ψυχή του ανθρώπου πολύ απλά φαινόμενα, όπως το
κόασμα των βατράχων, το κελάρυσμα του νερού, το τραγούδι του κούκου, το
κοκκίνισμα των φθινοπωρινών φύλλων.
Ο σκαντζόχοιρος
Σαν προχωράει,
μοιάζει με πελότα* όλο καρφίτσες
που κινείται·
σαν στέκεται, είναι
στρογγυλός σαν κάστανο.
Μην τον
περιφρονείτε, ασήμαντος δεν είναι.
Ποιος θα τολμούσε με
γροθιά να τον χτυπήσει;
μετάφραση: Σωκράτης Λ. Σκαρτσής
Φτιάξαμε κι εμείς τα δικά μας ποιήματα για μικρά ζωάκια που
φαίνονται ασήμαντα αλλά δεν είναι.
Το Μυρμήγκι
Σαν
προχωράει, σποράκια στην
πλάτη κουβαλάει,
μέρα νύχτα
περπατάει στη φωλιά του
για να πάει.
Μην το περιφρονείτε,
ασήμαντο δεν είναι.
Ποιος θα μπορούσε
την εργατικότητα του να τη φτάσει;
Δημητριάδου Ειρήνη
Λαουμζή Φιλίτσα
Σκάρλος Γιάννης
Το Μυρμήγκι
Σαν προχωράει και την τροφή του
κουβαλάει
το μικρό το μυρμηγκάκι κουράζεται,
αλλά δεν τα παρατάει.
Μην το περιφρονείτε , ασήμαντο δεν
είναι.
Ποιος θα μπορούσε με ευκολία να του μοιάσει;
Γεωργίου Θάλεια
Κουτσούφη Κυρανιώ
Πηλιγκός Απόστολος
Τρακόσα Εφραιμία
Η μέλισσα
Σαν περπατάει, μοιάζει με
ένα μικρό αεροπλάνο
που
κινείται συνεχώς.
Όταν
βρίσκεται στο έδαφος
είναι
σαν μια μικρή
ελιά.
Μην
την περιφρονείτε, ασήμαντη
δεν είναι.
Ποιος
θα μπορούσε να
κάνει καλύτερο μέλι
απ’ αυτή;
Τι σχέση μπορεί να έχουν οι ονομασίες των
πλανητών με την αρχαία ελληνική μυθολογία;
Η ομάδα μας συγκέντρωσε πληροφορίες για τα
ονόματα των πλανητών.
Ερμής
Επειδή είναι μικρός,
ευέλικτος και κινείται πολύ γρήγορα, έχει πάρει και το όνομα του ταχύτατου
αγγελιαφόρου των Ολύμπιων Θεών των αρχαίων Ελλήνων, του Ερμή. Πατέρας του Ερμή ήταν
ο Δίας και μητέρα του η Μαία, μία από τις Πλειάδες, τις θυγατέρες του Άτλαντα,
του γίγαντα που κρατούσε στις πλάτες του τον ουρανό.
Αφροδίτη
Πήρε το όνομά τουαπό την ελληνική θεά Αφροδίτη. H θεά
Αφροδίτη κατά τη μυθολογία ήταν η προσωποποίηση της ομορφιάς και η προστάτιδα
του έρωτα. Το όνομα της πιο λαμπερής θεάς δόθηκε στον συγκεκριμένο πλανήτη επειδή είναι το πιο
λαμπρό αντικείμενο στον νυκτερινό ουρανό μετά τον Ήλιο και τη Σελήνη. Ονομάζεται
από το λαό Αυγερινός ή Αποσπερίτης.
Γη
Η ονομασία του
πλανήτη μας προέρχεται από τη Γαία που προϋπήρχε με το Χάος στη δημιουργία του
Κόσμου. Σύμφωνα με τον Ησίοδο η Γαία με το Χάος, γέννησαν τον Ουρανό. Μια άλλη εκδοχή ταυτίζει το Χάος
με τον Ουρανό.Η Γαία ενώθηκε με τον
Ουρανό και δημιούργησε του Γίγαντες, τους Τιτάνες, τον Ωκεανό ή Πόντο και όλη
την πλάση που περιβάλλει τον κόσμο.
Άρης
Λόγω του χρώματος αυτού του πλανήτη
(κόκκινο), το οποίο είχε και ο θεός Άρης, του δόθηκε προς τιμήν του αυτό το
όνομα. Ο Άρης ήταν ο θεός του πολέμου. Οι ονομασίες των δύο δορυφόρων του δόθηκαν από τούς
δύο γιους του μυθολογικού Άρη, τον Δείμο και τον Φόβο .
Δίας
H μεγαλοπρέπεια αυτού του πλανήτη (ο
μεγαλύτερος πλανήτης του πλανητικού μας συστήματος) έκανε τους αρχαίους να του
δώσουν το όνομα του αρχηγού των θεών. O Δίας, ο πατέρας των θεών και των
ανθρώπων, συμβόλιζε για τους αρχαίους Έλληνες την παντοδυναμία και την απόλυτη
εξουσία. Είχε τη διακυβέρνηση του σύμπαντος. Μπορούσε να ελέγχει τα πάντα, αφού
όλοι οι άλλοι θεοί που κατείχαν κάποιο τομέα ευθύνης, ήταν απλώς οι βοηθοί του.
Κρόνος
Πήρε το όνομά του
από τον Κρόνο, τον Γιο του Ουρανού και της Γαίας. Ο Κρόνος ήταν ο μικρότερος από τους Τιτάνες και
ο μόνος ανάμεσα στα αδέλφια του που τόλμησε να σηκώσει το δρεπάνι που του έδινε
η μητέρα τους η Γη για να τιμωρήσουν τον άσπλαχνο πατέρα τους. Μετά την απόσυρση
του Ουρανού ψηλά στο παλάτι του, ανέλαβε την εξουσία και κυβερνούσε δίκαια τον
Κόσμο.
Ουρανός
Το όνομά του
προέρχεται από την αρχαία ελληνική θεότητα του Ουρανού ο οποίος ήταν πατέρας του
Κρόνου και παππούς του Δία.
Ποσειδώνας
Όταν ανακαλύφθηκε ο
πλανήτης, του δόθηκε το όνομα του θεού της θάλασσας, Ποσειδώνα, γιατί το χρώμα
του (γαλάζιο) παρέπεμπε σ’ αυτόν. Ο Ποσειδώνας ήταν από τους ισχυρότερους
Ολύμπιους Θεούς των αρχαίων Ελλήνων. Του ανήκε το Βασίλειο των θαλασσών και
ήταν ο εξουσιαστής της καθώς και των πηγών και των γλυκών νερών.
